HPV Aşısı
Nedir? Kimlere Yapılır?

HPV Aşısı Nedir?

HPV aşıları koruyucu özellikte olup rekombinant teknoloji ile üretilmektedir. Halk arasında rahim ağzı kanseri aşısı olarak da bilinmektedir. Aşının içerisinde bağışıklık sistemini uyaran virüs benzeri partiküller bulunur.

Bu partiküller DNA içermez, enfeksiyon oluşturmaz ve kansere neden olmaz. Amaç, bağışıklık sisteminin belirli HPV tiplerine karşı güçlü bir yanıt geliştirmesidir.

Rahim Ağzı Kanseri Aşısı ile HPV Aşısı Aynı Şey mi?

Evet, aynı aşıdır. Halk arasında yaygın olarak rahim ağzı kanseri aşısı denmesinin sebebi, aşının ilk olarak rahim ağzı kanserini önlemek amacıyla geliştirilmiş olmasıdır. Ancak bu isim, aşının yaptığı işi olduğundan dar gösterir.

Aynı aşı, rahim ağzı kanseri dışında şunlara karşı da koruma sağlar:

• Genital siğil (kondilom) — düşük riskli HPV tiplerinin yol açtığı, muayenehanede en sık karşılaştığımız tablo

• Makat (anal) bölge kanserleri — kadınlarda ve erkeklerde

• Penis kanseri

• Vajina ve vulva kanserleri

• Ağız ve boğaz (orofarenks) bölgesi kanserleri

Yani rahim ağzı olmayan bir erkeğin de bu aşıdan yararlanması için çok sayıda neden vardır. Hekimler arasında aşının adının “rahim ağzı kanseri aşısı” değil “HPV aşısı” olmasının nedeni budur: aşı bir organı değil, bir virüsü hedef alır.

KONU BAŞLIKLARI

HPV Aşısı Hangi Tiplerden Korur?

Ülkemizde farklı HPV tiplerine karşı koruma sağlayan aşı seçenekleri mevcuttur. Bu aşılar özellikle rahim ağzı kanseri ile ilişkili yüksek riskli tipler ve genital siğillere neden olan düşük riskli tipler için bağışıklık oluşturmayı hedefler.

Daha geniş kapsama sahip aşılar, ek kanser riski taşıyan HPV tiplerine karşı da koruyuculuk sağlamaktadır.

Ülkemizde hâlen kullanılan aşı, dokuz HPV tipine karşı koruma sağlayan tiptir: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58.

Bu dokuz tipin ikisi ayrıca öne çıkar. HPV 16 ve 18, rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %70’inden sorumludur. HPV 6 ve 11 ise genital siğillerin yaklaşık %90’ının nedenidir. Dolayısıyla aşı yalnızca kanser tarafını değil, kliniğimizde en sık gördüğümüz genital siğil tablosunu da kapsar.

Aşının kapsamadığı bir nokta vardır: el ve ayak siğillerine yol açan HPV tipleri bu dokuzun içinde değildir. El ya da ayak siğili olan bir kişi bu aşıdan o lezyonlar için fayda beklememelidir.

HPV Aşısı Nasıl Yapılır?

HPV aşısı kas içine uygulanır. Genellikle omuz bölgesinden yapılır. Aşı uygulaması kısa süren bir işlemdir ve günlük hayata dönüş hemen mümkündür.

HPV Aşısı Doz Aralıkları

9-14 yaş grubunda 0 ve 6. ayda olmak üzere genellikle iki doz uygulanır. 15 yaş ve üzerindeki bireylerde 0,2 ve 6. ayda olmak üzere üç dozluk şema tercih edilir.

Aşı takviminin düzenli takip edilmesi önemlidir. Dozların gecikmesi durumunda hekim değerlendirmesi ile şema yeniden planlanabilir.

HPV Aşısı Güvenli midir?

HPV aşıları güvenli aşılar sınıfındadır. Yan etki riski düşüktür. Nadiren enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık veya hafif ateş görülebilir. Ciddi yan etkiler son derece nadirdir.

HPV Aşısı Yan Etkileri Nelerdir?

HPV aşısı, dünya genelinde milyonlarca doz uygulanmış ve güvenlik verisi en geniş aşılardan biridir. Görülen yan etkilerin büyük bölümü enjeksiyon bölgesiyle sınırlıdır ve kendiliğinden geçer:

• Enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık ve hafif şişlik — en sık görülen etki

• Bir iki gün süren hafif ateş, baş ağrısı, yorgunluk

• Geçici kas ve eklem ağrısı

Özellikle ergenlerde, aşıdan hemen sonra iğneye bağlı geçici baş dönmesi ya da bayılma görülebilir. Bu, aşının içeriğiyle değil iğne uygulamasının kendisiyle ilgilidir; bu nedenle aşıdan sonra kısa bir süre oturarak beklemenizi isteriz.

Sık sorulan iki soruya net cevap verelim: HPV aşısı kısırlık yapmaz. HPV aşısı kansere de neden olmaz — aşının içeriğinde virüsün DNA’sı ya da çoğalabilen canlı virüs bulunmaz, yalnızca bağışıklık sistemini uyaran virüs benzeri partiküller vardır.

HPV Aşısı Kaç Yaşında Yapılır? Kimlere Uygulanır?

Aşı en yüksek korumayı, HPV ile hiç karşılaşmamış kişide sağlar. Bu nedenle ideal zaman, cinsel yaşamın başlamasından öncesidir. Ancak “ideal zaman geçti” demek “artık gerek yok” demek değildir.

• 9–14 yaş: iki doz yeterlidir (0. ve 6. ay).

• 15 yaş ve üzeri: üç doz uygulanır (0., 2. ve 6. ay).

• Üst yaş sınırı yoktur. 45 yaş üzerinde de uygulanabilir; karar kişinin öyküsüne göre verilir.

• Erkeklerde aynı doz takvimi geçerlidir.

• Daha önce HPV geçirmiş ya da genital siğil öyküsü olanlarda aşı yine uygulanabilir ve uygulanması önerilir.

Burada sık yanlış bilinen bir nokta var: HPV aşısı tedavi edici değil, koruyucu bir aşıdır. Mevcut bir enfeksiyonu ortadan kaldırmaz, var olan siğilleri iyileştirmez. Var olan siğilin tedavisi ayrıca yapılır; aşının işi ondan sonrasını korumaktır.

Gebelik ve Emzirme Döneminde HPV Aşısı

HPV aşısı gebelik döneminde uygulanmaz. Emzirme döneminde uygulanmasında sakınca bulunmamaktadır. Aşılama planı yapılırken gebelik planı mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

HPV Aşısı Erkeklere de Yapılır mı?

HPV enfeksiyonu hem kadınları hem erkekleri etkiler. Bu nedenle erkeklerin de aşılanması önerilmektedir. Birçok ülkede HPV aşısı ulusal aşı programında yer almakta ve her iki cinsiyete uygulanmaktadır.

Tedaviden Sonra HPV Aşısı — Nüksü Önlemenin En Önemli Adımı

Muayenehanede en sık duyduğumuz cümle şudur: “Siğillerim tedavi edildi ama tekrar çıktı.” Nüksün en önemli üç sebebi vardır ve birincisi aşısız kalmaktır:

• Aşı olmamak. Tedavi mevcut siğili ortadan kaldırır, ancak kişiyi yeni bir enfeksiyona ve yeni lezyonlara açık bırakır.

• Sigara. Sigara, HPV’ye karşı yerel bağışıklığı zayıflatır ve nüksü belirgin biçimde artırır.

• Yetersiz ya da etkisiz tedavi. Görünen lezyonların bir kısmının bırakılması, ya da siğil yakıcı krem ve likitlerin kullanılması. Bu ürünler siğilin üst tabakasına ve çevresindeki sağlam cilde zarar vererek lezyonların daha da yayılmasına yol açar; kliniğimizde hiçbir koşulda kullanılmazlar.

Bu nedenle tedavisi tamamlanan hastalarımıza aşı takvimini de birlikte planlamayı öneriyoruz. Aşı geçmiş enfeksiyonu geri almaz; sizi yeni bir nüks döngüsüne girmekten korumak için vardır.

HPV Aşısı Nerede Yapılır?

HPV aşısı, aşıyı temin edebilen sağlık kuruluşlarında — muayenehane, klinik ve hastanelerde — uygulanabilir. Uygulamanın kendisi basit bir enjeksiyondur; sonucu belirleyen iki şey vardır:

• Doğru aşının seçilmesi. Yaşa, cinsiyete ve daha önce geçirilmiş bir HPV enfeksiyonu ya da genital siğil öyküsü olup olmamasına göre değerlendirme yapılır.
• Doz takviminin tamamlanması. HPV aşısı tek dozluk değildir; korumanın esası, dozların doğru aralıklarla eksiksiz tamamlanmasıdır. Aradaki gecikmeler takibi gerektirir.

Merkezimizde HPV aşı uygulamaları yapılır, doz takibi tarafımızca yürütülür ve aşı zamanı yaklaşan hastalara hatırlatma yapılır. Aşı öncesi değerlendirme, mevcut bir HPV enfeksiyonu olup olmadığının belirlenmesi açısından da önemlidir; gerekirse aynı merkezde HPV testi yapılabilir.

HPV Aşısı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

HPV aşısı için üst yaş sınırı bulunmamaktadır. 45 yaş üzerinde de uygulanabilir.

Daha önce HPV enfeksiyonu geçirmiş veya genital siğil öyküsü olan kişilerde de uygulanabilir.

HPV aşısı kısırlık yapmaz.

El ve ayak siğillerine karşı etkili değildir.

Diğer aşılar ile arasında yaklaşık 1 ay süre olması önerilir.

Aşı uygulandığı gün alkol alımında özel bir kısıtlama yoktur.

HPV Aşısı Fiyatı

HPV aşı fiyatları dönemsel olarak değişiklik gösterebilir. Sağlık mevzuatı gereği internet ortamında fiyat bilgisi paylaşılmamaktadır. Güncel bilgi için merkezimiz ile iletişime geçebilirsiniz. Maliyeti belirleyen etkenleri paylaşabiliriz:

• Uygulanacak aşının tipi — kaç HPV tipine karşı koruma sağladığı
• Gereken doz sayısı — yaşa göre değişir
• Aşı öncesi değerlendirme ve gerekiyorsa HPV testi yapılıp yapılmayacağı
• Toplam maliyetin tek seferde değil, doz takvimine yayılarak oluşması

Bütçe planlaması açısından bilinmesi yararlı olan nokta şudur: HPV aşısı tek seferlik bir harcama değil, aylara yayılan bir doz takvimidir. Randevu alırken yaşınızı ve varsa daha önceki HPV/siğil öykünüzü paylaşırsanız, kaç doz gerekeceği ve takvimin nasıl ilerleyeceği önceden konuşulabilir.

HPV Aşısı Nerede Yaptırılır — Silivri, Batı İstanbul ve Trakya

Merkeze HPV aşısı için başvuran hastaların önemli bir bölümü Silivri ve çevresinden geliyor: Büyükçekmece, Beylikdüzü, Esenyurt ve Çatalca gibi Batı İstanbul ilçeleriyle Çorlu, Çerkezköy, Tekirdağ, Marmara Ereğlisi ve Kırklareli gibi Trakya ilçeleri. Bu ilçelerin hiçbirinde şubemiz yoktur — uygulama yalnızca Silivri adresinde yapılır.

Aşı, tek seferlik bir işlemden farklı olarak birkaç aya yayılan gelişler gerektirir. Bu yüzden şehir dışından gelecek hastaların takvimi baştan planlaması işi kolaylaştırır: ilk dozda sonraki randevu tarihleri birlikte belirlenir, doz zamanı yaklaştığında tarafımızdan hatırlatma yapılır.