LEEP (LLETZ) Nedir?
Rahim Ağzı Lezyonlarında Tedavi

LEEP Nedir?

LEEP, İngilizce Loop Electrosurgical Excision Procedure kelimelerinin baş harflerinden oluşur. Rahim ağzının elektrokoter yardımıyla halka şeklinde çıkarılması işlemidir.

İngiltere ve bazı Avrupa ülkelerinde aynı işlem için LLETZ (Large Loop Excision of the Transformation Zone) terimi kullanılmaktadır. Halk arasında sıcak konizasyon olarak da bilinmektedir.

KONU BAŞLIKLARI

LEEP Neden Yapılır?

HPV virüsü taşıyan kişilerde zaman içerisinde rahim ağzında hücresel değişiklikler oluşabilir. Bu değişiklikler smear testi veya kolposkopi ile saptanır.

Özellikle CIN 2 ve CIN 3 gibi kanser öncüsü lezyonlarda hem geniş bir inceleme hem de riskli dokunun tedavisi amacıyla LEEP işlemi uygulanır.

LEEP Nasıl Yapılır?

İşlem, elektrokoter cihazının ucuna takılan halka şeklindeki ince bir tel elektrod (loop) ile gerçekleştirilir. Transformasyon zonunu da içine alacak şekilde rahim ağzından yuvarlak bir parça çıkarılır.

Çıkarılan doku mutlaka patolojik incelemeye gönderilir. Patoloji sonucuna göre takip ve tedavi planı belirlenir.

İşlem kolposkopi eşliğinde yapılır. Rahim ağzı asetik asit ile boyanarak lezyonun sınırları netleştirilir; böylece çıkarılacak dokunun ne kadar olacağı gözle görülerek belirlenir. Bu adım işlemin en önemli kısmıdır: hedef, lezyonun tamamını çıkarmak ama gereğinden fazla doku almamaktır.

Ardından rahim ağzına lokal anestezi uygulanır. Lezyonun genişliğine uygun boyutta bir loop seçilir ve transformasyon zonunu içine alacak şekilde tek geçişte doku çıkarılır. Dokunun tek parça halinde alınması patoloğun sınırları doğru değerlendirebilmesi için önemlidir. İşlemin sonunda çıkarılan alanın tabanı aynı cihazla koterize edilerek kanama durdurulur.

Tüm süreç genellikle 10–15 dakika sürer. İşlemden sonra hasta kısa bir dinlenmenin ardından evine gider; hastanede yatış gerekmez.

LEEP ile Konizasyon Arasındaki Fark Nedir?

İkisi de rahim ağzından hastalıklı dokunun çıkarılması işlemidir; fark, kullanılan araç ve uygulama koşullarındadır.

• LEEP (sıcak konizasyon): elektrikli tel halka ile yapılır. Lokal anestezi yeterlidir, muayenehane şartlarında uygulanabilir, 10–15 dakika sürer, kanama ihtimali düşüktür çünkü cihaz keserken damarları da kapatır.
• Soğuk konizasyon: bistüri (bıçak) ile yapılır. Ameliyathane ve anestezi gerektirir, daha derin bir koni çıkarılır, kanama riski daha yüksektir ve dikiş atılması gerekir. Buna karşılık kesi yüzeyinde koter etkisi olmadığı için patolog sınırları daha net değerlendirebilir.

Çoğu kanser öncüsü lezyonda LEEP tercih edilir. Lezyon rahim kanalına doğru uzanıyorsa, endoservikal küretaj sonucu riskliyse ya da bez hücreli (glandüler) bir lezyon şüphesi varsa soğuk konizasyon öne geçer. Hangi yöntemin uygulanacağı kolposkopi bulguları ve patoloji sonuçları birlikte değerlendirilerek belirlenir.

LEEP İşleminin Avantajları

• Yakarken kestiği için kanama ihtimali çok düşüktür
• Kanama olursa aynı cihaz ile kolayca kontrol edilir
• Hem tanı hem tedavi sağlar
• Muayenehane şartlarında uygulanabilir
• İşlem süresi kısadır (genellikle 10–15 dakika)

LEEP Ağrılı mıdır?

LEEP işlemi genellikle lokal anestezi altında uygulanır. İşlem sırasında hafif kasık basıncı hissedilebilir.

Hasta endişeli ise veya jinekolojik muayene konusunda zorlanıyorsa, işlem genel anestezi altında da yapılabilir.

LEEP Sonrası Süreç

• Hafif lekelenme tarzı kanama olabilir
• 2–4 hafta cinsel perhiz önerilir
• Vajinal tampon kullanılmamalıdır
• Kontrol muayenesi ihmal edilmemelidir

LEEP Sonrası Patoloji Sonucunu Anlamak

LEEP’in tanı tarafı, çıkarılan dokunun patoloji raporudur. Hastalarımızın raporu elinde en çok zorlandığı iki başlık şunlardır:

Lezyonun derecesi. Raporda CIN 1, CIN 2, CIN 3 ya da Bethesda sistemine göre LSIL / HSIL şeklinde bir derece yazar. Bu, çıkarılan dokuda gerçekte ne olduğunu gösterir ve kolposkopi öncesi tahminden farklı çıkabilir — genellikle bu iyi bir haberdir, çünkü artık tahmin değil kesin bilgi vardır.

Cerrahi sınır (sınır durumu). Patolog, çıkarılan doku parçasının kenarlarında hastalıklı hücre olup olmadığını ayrıca belirtir:

• Cerrahi sınır negatif (temiz): lezyon çıkarılan dokunun kenarına ulaşmıyor. Yani lezyonun tamamı çıkarılmış kabul edilir. Bundan sonrası düzenli takiptir.
• Cerrahi sınır pozitif: lezyon kenara kadar uzanıyor. Bu, geride hastalıklı doku kalmış olabileceği anlamına gelir — kesin kalmıştır demek değildir. Bu durumda ya daha sıkı bir takip programı uygulanır ya da ikinci bir işlem planlanır. Karar yaşa, gebelik planına ve lezyonun derecesine göre verilir.
• Endoservikal sınır: rahim kanalına bakan sınır ayrıca değerlendirilir. Burada pozitiflik varsa takip daha yakından yapılır.

Raporunuzda anlamadığınız bir ifade varsa tahmin etmeye çalışmayın; raporu getirin, birlikte okuyalım. Aynı rapor iki farklı hastada iki farklı takip planı gerektirebilir.

LEEP Sonrası HPV Geçer mi? Lezyon Tekrarlar mı?

Açık olalım: LEEP lezyonu çıkarır, virüsü vücuttan silmez. Ancak lezyonlu doku ortadan kalktığında bağışıklık sisteminin işi kolaylaşır ve birçok hastada HPV zamanla temizlenir. Bu yüzden LEEP sonrası kontrollerde HPV testinin negatife dönmesi sık görülen ve beklenen bir sonuçtur.

Tekrarlama riskini artıran etkenler bellidir:

• Cerrahi sınırın pozitif olması
• HPV 16 veya HPV 18’in kontrollerde hâlâ pozitif kalması
• Sigara — rahim ağzındaki yerel bağışıklığı zayıflatır
• HPV aşısının yapılmamış olması

Bu dördünün üçü değiştirilebilir. Sigaranın bırakılması ve HPV aşısının tamamlanması, işlem sonrası nüks riskini azaltmak için elimizdeki en somut iki adımdır. Aşı geçmiş enfeksiyonu tedavi etmez; yeni bir lezyon döngüsüne girmeyi engellemek için vardır.

Takip programı genellikle şöyle yürür: işlemden 6 ay sonra smear ile birlikte HPV testi, sonuçlar normalse bir yıl sonra tekrar, ardından düzenli aralıklarla. Bu takvim lezyonun derecesine ve sınır durumuna göre sıkılaştırılabilir.

LEEP Sonrası Nelere Dikkat Etmeli, Ne Zaman Aramalı?

İşlemden sonra 2–3 hafta boyunca sulu, kahverengi ya da hafif kötü kokulu bir akıntı görülebilir. Bu, koterize edilen yüzeyin iyileşme sürecine aittir ve beklenen bir durumdur — enfeksiyon belirtisi değildir. Aynı dönemde lekelenme tarzı kanama da olabilir.

İyileşme süresince şunlardan kaçınılır: cinsel ilişki (2–4 hafta), vajinal tampon, vajinal duş, havuz ve deniz, ağır egzersiz ve ağır kaldırma.

Aşağıdaki durumlar beklenen iyileşmenin dışındadır; bu belirtilerde beklemeden bizi arayın:

• Adet kanamasından daha fazla, pıhtılı kanama
• 38 °C üzerinde ateş
• Giderek artan kasık veya bel ağrısı
• Yoğun, iltihabi görünümde ve kokusu belirgin biçimde bozulan akıntı
• İdrar yaparken yanma ile birlikte ateş

Gebelik planlayan hastalar için ek bir not: LEEP sonrası gebe kalmak mümkündür ve işlem doğurganlığı ortadan kaldırmaz. Yalnızca çok derin ya da tekrarlayan eksizyonlarda rahim ağzı kısalabildiği için erken doğum riskinde hafif bir artıştan söz edilir. Bu yüzden işlem sırasında gereğinden fazla doku çıkarılmaması önemsenir; gebelik planınız varsa bunu işlem öncesinde söyleyin.

LEEP İşlemi Nerede Yapılır — Silivri, Batı İstanbul ve Trakya

LEEP’i değerli kılan şey cihaz değil, işlemi çevreleyen süreçtir: önce kolposkopi ile lezyonun sınırının doğru belirlenmesi, sonra çıkarılan dokunun patolojide doğru değerlendirilmesi, en sonunda sonuca göre takvimin kurulması. Bu üç adımın aynı merkezde yürümesi hastanın haftalarını geri verir.

Merkezimizde smear, HPV tiplendirme, kolposkopi, biyopsi ve LEEP aynı adreste yapılır; patoloji sonucu genellikle bir hafta içinde çıkar ve sonuç birlikte okunur. Başvuran hastaların önemli bölümü Silivri ve çevresinden geliyor: Büyükçekmece, Beylikdüzü, Esenyurt ve Çatalca gibi Batı İstanbul ilçeleri ile Çorlu, Çerkezköy, Tekirdağ, Marmara Ereğlisi ve Kırklareli gibi Trakya ilçeleri. Bu ilçelerin hiçbirinde şubemiz yoktur — uygulama yalnızca Silivri adresinde yapılır.

LEEP işlemi, kanser öncüsü lezyonların tedavisinde hem tanı hem tedavi sağlayan, güvenli ve etkin bir yöntemdir.